İşletme Yönetimi

İşletme Yönetimi

İşletmelerde ilişkiler resmî ve gayri resmî olmak üzere iki şekilde incelenebilir. Resmî ilişkiler işleyiş bakımından ast ve üst ilişkisi olarak tanımlanır. Kapsamı açısından farklılıklar göstermesine karşın yönetim sürecinin işlevleri tüm düzeylerdeki yöneticiler tarafından benzer biçimde yerine getirilir. Örneğin üst düzey yöneticileri işletmenin tüm çalışmalarına ilişkin planlamayı yaparken üretim bölümünün yöneticisi yalnızca kendi bölümüne ilişkin planlamayı gerçekleştirir.

 

 

 

Yönetim görevinin yerine getirilmesinde küçük girişimciler, büyük işletmelerin sahipleri veya yöneticileri kadar şanslı değildir. Büyük işletmelerde işletme sahibine veya tepe yöneticiye işletme fonksiyonlarının yürütülmesinde uzmanlaşmış yöneticiler yardımcı olurken küçük işletme sahiplerinin büyük bir bölümü yönetim işlevlerinin tümünü ya da önemli bir bölümünü tek başlarına yürütmek zorundadır. Bu durum onların bilgi ve deneyim yönünden yetersiz kalmalarına veya en azından zaman açısından zorlanmalarına neden olur.

 

Yönetim, insanların iş birliği yapmalarını sağlama ve onları bir amaca doğru yöneltme işlerinin ve faaliyetlerinin tümünü ifade eder. Yönetimde başkalarına iş yaptırma ve onların yardımını sağlama söz konusudur. Bu durumda iş yaptıranlar yönetici, işleri yapanlar da yönetilenler durumundadır. Kurulan iki işletmeden birinde yönetim iyi, diğerinde kötü olduğu takdirde yönetimi iyi olan işletmenin daha çabuk büyüdüğügörülecektir. Yönetimin ana fonksiyonları planlama, organizasyon, sevk ve idare, koordinasyon ve denetimdir.

 

 

 

Planlama

İşletmeler; amacına ulaşmak için ne gibi işlerin yapılması gerektiğini, bunların sırasını, zamanını, süresini, kimler tarafından ve hangi yollar izlenerek yapılacağını gösteren bir tasarı hazırlar. Hazırlanan bu tasarıya planlama denir.

Plansız bir çalışma, kişiyi veya işletmeyi başarısızlığa götürür. Yöneticiler, planlama sayesinde ne yapacaklarını önceden düşünme imkânına sahip olur. Planlamanın işletme açısından aşağıda belirtildiği gibi iki önemli fonksiyonu vardır:

> İşletmenin amaçlarını tespit ederek bu amaçlara ulaştıracak yaklaşım ve yöntemleri belirler.

> İşletme faaliyetlerinin hangi yönde gitmekte olduğunu, amaca varmak için izlenecek yolları belirler.

> İyi bir planlamada şu özellikler bulunmalıdır:

• Yapılacak plan açık, geçerli ve kesin bir amaca yönelik olmalıdır.

• Plan esnek olmalıdır ki böylece çeşitli iç ve dış çevre şartlarına uyabileceği gibi gelişmelere de uyum sağlar.

• Plan en uygun süreyi kapsamalıdır.

• Plan işletmenin benimsediği ilke ve standartlara uygun olmalıdır.

 

•  Planın hazırlanması ve uygulanması en az giderle gerçekleştirilmelidir.

•  Hazırlanan plan karşılaşılan güçlüklere yönelik önlemleri en az kayıpla alabilmelidir.

•  Plan işletmenin alt ve üst kademelerine uygun bir kapsamda olmalıdır.

 

 

 

Organizasyon

Planlamada belirlenen işletme amaçlarına ve bunlara ulaşmak için seçilen işler, kişiler ve iş yerleri arasında yetki ilişkilerinin kurulması faaliyetlerinin tümüne organizasyon denir. Organizasyon, çalışanlar için belirli amaçlara ulaşabilmelerinde etkin rol oynamaları ve birlikte çalışma imkânı vermesi açısından önem taşımaktadır; işletmeler için ise iş görenlerin görevleri arasında bağlantı kurmalarını sağlamaktadır.

 

 

 

Organizasyon yapısını belirleyen temel unsurların bazıları şunlardır:

> Amaç birliği: Her örgüt ulaşmak istediği amaçlara ve bu amaçlarla ulaştıracak faaliyetlere göre farklı bir yapıda tasarlanır. Oluşturulan organizasyon yapısının bütün birimleri, işletmenin temel hedeflerine dönük olmalıdır. Birimlerin kendi amaçları arasında bütünlük sağlanmalı ve bu bütünlük işletmenin nihai hedefine katkıda bulunacak nitelikte olmalıdır.

 

> Yönetim alanı: Bir yöneticiye bağlanacak ast sayısı ve yöneticinin üstleneceği sorumluluklar; yöneticinin bilgi, yetenek ve kavrama sınırlarını aşmamalıdır.

> Yönetim birliği: Aynı amaca yöneltilmiş ve benzer faaliyetler grubu bir tek yöneticiye bağlanmalıdır.

> Komuta birliği: Her astın yalnızca bir üste bağlı ve sorumlu olması, ondan emir almasını ifade eden ilke, komuta birliği olarak nitelenir. Bu ilke ile faaliyet kargaşası önlenir.

> Yetki ve sorumlulukların açıklığı: İşletme çapında her çalışanın işi ile sahip olduğu yetki ve sorumluluklar açık ve kesin olarak belirtilmelidir. Bu açıklık yazılı ve sözlü olarak sağlanmalıdır.

> Personel dağılımında denge: İşletmedeki her birime gerekli olduğu miktarda ve nitelikte personel sağlanmalıdır.

Sevk ve İdare

Planlar yapıp, organizasyon yapısı oluşturarak ortak amaç doğrultusunda harekete geçmeye sevk ve idare denir. Yöneticinin çalışanlara ne yapmaları gerektiğini bildirmesi ile çalışmalarını etkilemesi ilgili faaliyetleri kapsar. Yönetici bunu emir olarak bildirir. Emir; açık, kesin, eksiksiz ve mantığa uygun olarak verildiğinde çalışanların verimliliğini olumlu olarak etkiler. İyi bir haberleşme ağının bulunması da verimliliğe olumlu katkı sağlayacaktır. Personeli uyumlu bir şekilde çalıştırmanın başlıca yolları cezalandırma ve ödüllendirme şeklinde olmalıdır.

Koordinasyon

Koordinasyon, çalışmayı kolaylaştırmak ve başarıyı sağlamak için bir işletmenin bütün faaliyetlerinin uyum içinde yürütülmesidir. Bu durum, işletmenin büyüklüğüne göre önem kazanır. İşletmeyi amacına ulaştıracak biçimde çalışanların çabalarının birleştirilmesi önemlidir. İşin etkin bir biçimde yapılması gerek çalışanlar gerekse kullanılan araçgereç arasında düzenli, uygun ve sonuca ulaşılabilir bir iletişimin sağlanması, koordinasyonun başarısı ile yakından ilgilidir.

 

 

 

İşletmelerde kişilerin ve bölümlerin görevlerini başarıyla yerine getirmeleri, örgütsel etkililik açısından yeterli değildir. Her birey ve bölüm aynı zamanda diğer bölüm ve bireylerle uyumlu bir biçimde çalışırsa bütün olarak işletmenin başarısından söz edilebilir. İşletme; bireyler, bölümler ve kaynaklar yönünden bir bütünlük arz etmelidir. Örneğin satın alma bölümü, zamanında ve yeterli ölçüde gerekli girdileri sağlarsa üretim imkânları artar. Üretim, başarılı bir şekilde yapılabilirse pazarlama bölümünün işi kolaylaşır. Tahsilat, kesintisiz gerçekleşirse satın alma daha etkin bir hâle gelir.

Denetim

Denetim; planlama, organizasyon, sevk, idare ve koordinasyondan sonra yönetim sürecinin son halkasını oluşturur. Diğer fonksiyonların neyi, nasıl ve ne derecede başardığını araştırır ve belirler. Denetim standartları belirlendikten sonra gerçekleştirilen durum ölçülür, bu durum standartlarla karşılaştırılır ve farklılıkların nedenleri belirlenir, durumu düzeltici gerekli önlemler alınır. Böylece denetim fonksiyonu gerçekleştirilmiş olur. Denetim işlevi bir karşılaştırma işidir ve bu karşılaştırmayı yapabilmek için en az iki ölçütün bulunması gerekir. Bunlardan ilki, olması gereken ve gerçekleşmesi istenen durum, diğer bir deyişle planlardır. Denetim yapılabilmesi için bir temele dayanmak gerekir ve daha açık, eksiksiz ve ayrıntılı planlar yapıldıkça daha etkin denetim de sağlanır.

 

 

 

Denetim modeli

 

Denetim işlevinin amacı faaliyetlerin sonuçlarını ölçmek ve değerlendirmek, planların başarıya ulaşmasını sağlamak olduğuna göre bir işletmede planlardan sapmanın sorumlularının ve gerekli düzeltmelerin kim tarafından yapılacağının bilinmesi gerekir. Faaliyetlerin denetimi insanlar tarafından gerçekleştirilir ancak örgütsel yetki ve sorumlulukların açıkça belirlenmemesi hâlinde sapmaların ve gerekli düzeltme faaliyetlerinin sorumlularının belirmesi olanaksızdır. Bu nedenle denetim işlevinde gerekli olan ikinci husus, örgütsel yapının varlığıdır. Planlarda olduğu gibi örgütsel yapının açık, eksiksiz ve ayrıntılı olması hâlinde daha etkin bir denetim işlevi gerçekleşebilir. Başarılı bir denetim için hem değerlemeye temel olacak plan ve standartların hem de yönetim organlarının kesin yetki ve sorumluluklarıyla örgütsel yapının belirlenmesi gerekecektir.

 

ÖRNEK YÖNETİM PLANI

 

Can Ayakkabı Sanayi Ticaret Limitet Şirketinin Yönetim ve Organizasyon Planı

 

 

 

İşletme Müdürünün Görev ve Sorumlulukları (Çağatay KÜÇÜKÖZER)

Sorumlu Olduğu Birim : İşletme Ortakları Görev ve Sorumlulukları :

1.                   İşletme ile ilgili kısa, orta ve uzun vadeli planlar yapar.

2.                   İşletmenin her türlü kaynağını temin eder ve kaynakların etkin bir şekilde kullanılmasını sağlar.

3.                   İşletmenin her türlü resmî işlemlerinden sorumludur.

4.                   Birimler arasında işbirliği ve eşgüdümü sağlar ve bu birimleri denetler.

5.                   İşyerinin güvenliği ve işçi sağlığı ile ilgili her türlü tedbiri alır ve aldırır.

Üretim Sorumlusunun Görev ve Sorumlulukları (Ali Barış NEHİR)

Sorumlu Olduğu Birim : Genel Müdür Görev ve Sorumlulukları :

1.                   Üretim bölümünde çalışan personelin sevk ve idaresinden sorumludur.

2.                   Bölümündeki personelin motivasyonunu yüksek tutar.

3.                   Yeni çıkan ürün ve teknolojileri yakından takip eder.

4.                   Üretimde kalite kontrol sürecini    takip   eder.

5.                   Stok takibi yapar.

6.                   Maliyeti düşürücü tedbirler alır.

Pazarlama Sorumlusunun Görev ve Sorumlulukları (Egemen KÜÇÜKÖZER)

Sorumlu Olduğu Birim : Genel Müdür Görev ve Sorumlulukları :

1.                   Pazarlama bölümünde çalışan personelin sevk ve idaresinden sorumludur.

2.                   Bölümündeki personelin motivasyonunu yüksek tutar.

3.                   Yeni çıkan ürün ve teknolojileri yakından takip eder.

4.                   Müşterilerle ilişkileri geliştirir ve mevcut müşteri kitlesini arttırır.

5.                   Ürünlerin müşterilere ulaştırılmasını sağlar ve takibini yapar.

 

Muhasebe ve Finans Sorumlusunun Görev ve Sorumlulukları (Eda Yağmur OKDEMİR)

 

Sorumlu Olduğu Birim : Genel Müdür Görev ve Sorumlulukları :

1.                   Muhasebe bölümünde çalışan personelin sevk ve idaresinden sorumludur.

2.                   Bölümündeki personelin motivasyonunu yüksek tutar.

3.                   İşletmedeki her türlü nakit değerlerin takibini yapar ve gerektiğinde bunları değerlendirir.

4.                   Bütçeyi hazırlar ve denetimini yapar.

5.                   Banka ve kredi işlemlerini takip eder.

6.                   Vergi ve sigorta işlerinin takibini ve ödemesini yapar.

Personel Sorumlusunun Görev ve Sorumlulukları (Nurgül NEHİR)

Sorumlu Olduğu Birim : Genel Müdür Görev ve Sorumlulukları :

 

1.                   Bölümündeki personelin motivasyonunu yüksek tutar.

2.                   İşe alınacak kişilerin mülakatlarını yapar ve uygun elemanları seçer.

3.                   Personelin kişisel sorunlarını gidermek amacıyla görüşmeler düzenler.

4.                   Personelin eğitimi için her türlü araştırmayı yapar ve resmî işleri düzenler.

 

Genel Yönetim İlkeleri

 

1.               Bölüm sorumlusu olmadığı takdirde bölüm şefi yetkilidir.

2.               Bölümler arası koordinasyonu sağlamak için haftada bir defa işletme müdürü başkanlığında toplantı yapılacaktır.

 

 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ


Sevgili Gençler,

İş kazaları ve meslek hastalıkları birey, toplum ve ekonomik bakımdan gelişen
dünyanın çok önemli bir sorunudur. Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO-International
Labour Organization) tespitlerine göre kazaların yalnızca ℅ 2’si korunulması mümkün
olmayan, ℅ 98’i ise genel olarak korunulması mümkün olan kazalardır.

Çalışma hayatında, atölye ve laboratuvar uygulamalarında karşılaşılan iş kazalarının
elbette ki hukuki boyutu da söz konusudur. Birey olarak hukuki sorumluluklarınızı bu
materyali başarıyla tamamladığınızda kavramış olacaksınız.

Aşağıda linki verilen materyalle iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili temel kavramlar, iş güvenliğini tehdit
edici unsurlar, meslek hastalıkları, kaza, yaralanma, yangın ve iş kazalarında yapılacak
hukuki işlemler hakkında gerekli bilgi ve becerileri kazanmanız amaçlanmıştır.

<<İş Sağlığı ve Güvenliği>>

 

Date

22 Ocak 2015

Tags

Girişimci

Bir iş kurmak

Bir işi bulmanın kendinden daha iyi bir yolu var mı? Bir işletme sahibi olmak için asla çok geç değildir. Burada hayallerinizi sürdürmenize yardımcı olacak bazı yararlı rehberler bulabilirsiniz!

Avrupa Gençlik Portalı          

Son Haberler

12 Eylül 2018
06 Eylül 2018
06 Eylül 2018
©2019 E-services Education Erasmus+ KA2 Project Ref. Nr.: 2015-1-TR01-KA201-0022552
Bu yayın Avrupa Birliği’nin desteğiyle hazırlanmıştır. Bu yayının içeriğinden yalnızca Anamur İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü liderliğindeki proje konsorsiyumu sorumlu olup , herhangi bir şekilde AB'nin görüşlerini yansıtmamaktadır.
“This publication has been produced with the assistance of the European Union. The contents of this publication are the sole responsibility of the project consortium and can in no way reflect the views of the European Union”

Search

13956
TodayToday149
YesterdayYesterday166
This WeekThis Week1158
This MonthThis Month2951
All DaysAll Days13956